آزمون چرنوبیل

آزمون چرنوبیلِ آی‌دی‌آرلبز از روش‌شناسی روان‌سنجی الهام گرفته و بر پژوهش دربارهٔ شخصیت‌های این مجموعه استوار است. این آزمون بازخوردهایی مانند موارد زیر ارائه می‌دهد:

واسیلی ایگناتنکو

واسیلی ایگناتنکو آتش‌نشانی متعهد است که زندگی‌اش با شجاعت غریزی و پایبندی تزلزل‌ناپذیر به وظیفه تعریف می‌شود. او به‌عنوان نخستین امدادگر در نیروگاه چرنوبیل، بی‌هیچ درنگی با تهدیدی نامرئی و مرگبار روبه‌رو می‌شود و ایمنی دیگران را بر بقای خود مقدم می‌دارد. تناقض محوری او در تقابل میان سرشت مهربان و بی‌تکلفش و بهای جسمی هولناکی است که بر اثر مسمومیت پرتوی تحمل می‌کند. حتی هنگامی که سلامت او به‌سرعت رو به وخامت می‌رود، در برخورد با همسرش، لیودمیلا، به‌طرزی چشمگیر خویشتن‌دار و گرم باقی می‌ماند. داستان او بر قهرمانی خاموش مردمی عادی تأکید دارد که بی‌آن‌که در پی ستایش باشند، همه‌چیز را فدا می‌کنند و تاب‌آوری ازخودگذشته‌ای را مجسم می‌سازند که تا واپسین نفس دوام می‌آورد.

ویکتور بریوخانوف

ویکتور بریوخانوف مدیر نیروگاه است که احتیاط برآمده از دغدغهٔ پیشرفت شغلی‌اش در جریان فاجعهٔ چرنوبیل به انکاری فلج‌کننده بدل می‌شود. او در موقعیتی متزلزل میان فشار عظیم سهمیه‌های تولید شوروی و واقعیت هراس‌انگیز راکتوری ازکارافتاده تعادل برقرار می‌کند. انگیزهٔ اصلی او حفظ جایگاه حرفه‌ای و جلوگیری از وحشت است؛ ازاین‌رو به‌طور غریزی گزارش‌های رسیده از فاجعه را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد. هرچند ذاتاً بدخواه نیست، عادتش به تبعیت از مافوق‌ها و چنگ‌زدن به داده‌های خوش‌بینانه مانع از آن می‌شود که برای نجات جان‌ها دست به اقدام قاطع لازم بزند. او نمونه‌ای تراژیک از رخوت دیوان‌سالارانه زیر فشار شدید باقی می‌ماند.

لیودمیلا ایگناتنکو

لیودمیلا ایگناتنکو مراقبی فداکار است که زندگی‌اش با وفاداری عمیقش در برابر فشارهای تحمل‌ناپذیر تعریف می‌شود. هنگامی که شوهرش در معرض دوزی مرگبار از پرتو قرار می‌گیرد، هشدارهای پزشکی و مقررات بیمارستان را نادیده می‌گیرد تا در کنار او بماند و با وجود هشدارها دربارهٔ ایمنی خودش، پیوند عاطفی را در اولویت می‌گذارد. او زنی با سرسختی عظیم است که زوال جان‌فرسای همسرش و سپس مرگ فرزند نوزادشان را در سکوتی نزدیک به مطلق تاب می‌آورد. گرچه انتخاب‌های او گاه خودویرانگر تلقی می‌شوند، ریشه در امتناعی عمیق از رهاکردن کسانی دارند که دوستشان دارد؛ حتی هنگام رویارویی با هولناک‌ترین و درک‌ناپذیرترین شرایط.

آناتولی دیاتلوف

آناتولی دیاتلوف مهندس هسته‌ای بلندپایه‌ای است که اقتدارگرایی خشک و غرور حرفه‌ای‌اش او را وامی‌دارد وضعیت عملیاتی را بر ایمنی مقدم بدارد. او نقش دروازه‌بان اطلاعات را دارد و از جایگاه خود برای ارعاب زیردستان و خاموش‌کردن هشدارهای فنی‌ای بهره می‌گیرد که با باورش به تسلط خودش بر راکتور در تضاد‌اند. تناقض محوری او در نپذیرفتن واقعیت فاجعه، حتی با انباشته‌شدن شواهد، نهفته است؛ او در عوض برای حفظ اعتبارش نقص تجهیزات و خطای اپراتورها را مقصر می‌داند. او شخصیتی است که با رفتاری سرد و رویارویانه و انکاری نومیدانه و دفاعی تعریف می‌شود؛ انکاری که مدت‌ها پس از وقوع فاجعه دوام می‌آورد.

والری لگاسوف

والری لگاسوف دانشمندی هسته‌ای و پایبند به اصول است که از وفاداری محتاط به حزب به افشاگری نومید بدل می‌شود. او با انگیزهٔ حس عمیق مسئولیت، از دقت تحلیلی و منطق سرد برای آشکارکردن نقص‌های نظام‌مندی بهره می‌گیرد که به فاجعهٔ چرنوبیل انجامیدند. تناقض محوری او در همدستی گذشته‌اش نهفته است؛ او زمانی به همان فرهنگ پنهان‌کاری تن داد که سرانجام برای برچیدن آن جان خود را فدا می‌کند. او از نظر اجتماعی کم‌حرف است و اغلب در کنار داده‌ها احساس راحتی بیشتری دارد تا در کنار آدم‌ها؛ بااین‌حال با کسانی که تعهدش به حقیقت را شریک‌اند، پیوندهایی عمیق می‌بندد. او با خویشتن‌داری تلخ با ترس روبه‌رو می‌شود، فاجعه را عقلانی‌سازی می‌کند و در همان حال بار سنگین پشیمانی خود را خاموشانه بر دوش می‌کشد.

بوریس شچربینا

بوریس شچربینا مقام دولتی بلندپایه‌ای است که از وفاداری خشک و انعطاف‌ناپذیر به حزب به مدیری عمل‌گرا و دلسوز برای مدیریت بحران بدل می‌شود. او در آغاز ظاهر امور و اقتدار دولت را در اولویت می‌گذارد و نگرانی‌های علمی را صرفاً مزاحمت‌هایی برای خط حزب می‌بیند. اما پس از مشاهدهٔ شواهد عینی و انکارناپذیر فاجعه، دگرگونی عمیقی را از سر می‌گذراند. او از قدرت چشمگیر نهادی خود برای تأمین منابع و واداشتن دیگران به اقدامات لازم استفاده می‌کند و اغلب همکاران علمی‌اش را از مداخلهٔ سیاسی در امان نگه می‌دارد. با آن‌که برای حفظ نظم چهره‌ای خشن و بدبین به نمایش می‌گذارد، بار اخلاقی سنگین فاجعه را در سکوت حمل می‌کند و سرانجام با کسانی که زمانی نادیده‌شان می‌گرفت، پیوندی عمیق و در آتش آزموده می‌بندد.

اولانا خومیوک

اولانا خومیوک فیزیک‌دانی هسته‌ای و متعهد است که در واکنش به فاجعهٔ چرنوبیل، نقش پژوهشگری خستگی‌ناپذیر و حقیقت‌جو را بر عهده دارد. او با انگیزهٔ پایبندی تزلزل‌ناپذیر به دقت علمی و ایمنی عمومی، با ذهنی تیز و سازش‌ناپذیر عمل می‌کند که واقعیت عینی را بر سهولت دیوان‌سالارانه مقدم می‌دارد. او اغلب صریح و بی‌پرده است و برای تعبیرهای مبهم یا تأخیرهای رایج در دستگاه سیاسی شوروی صبر اندکی دارد. گرچه ظاهری پولادین و زاهدانه دارد، اعمالش عمیقاً در همدلی با قربانیان ریشه دارد. او صدایی پیگیر و شجاع باقی می‌ماند که برای اطمینان از آشکار و فهمیده‌شدن نقص‌های نظام‌مند، شغل و آزادی شخصی‌اش را به خطر می‌اندازد.