Trắc nghiệm Cảm giác Có Ý nghĩa (GMS/AMS)

Khái niệm cảm giác có ý nghĩa về mặt tâm lý lần đầu được nhà xã hội học Morris Rosenberg cùng các cộng sự giới thiệu vào đầu những năm 1980 như một nhu cầu nền tảng của con người. Rosenberg mô tả cảm giác có ý nghĩa là cảm nhận sâu sắc rằng chúng ta quan trọng đối với những người xung quanh, tức là người khác chủ động chú ý đến sự hiện diện của chúng ta, lắng nghe điều chúng ta nói, phụ thuộc vào chúng ta theo những cách có ý nghĩa, và thực sự sẽ nhớ chúng ta nếu chúng ta không còn nữa. Cùng với Fred M. Marcus, Rosenberg đã phát triển Thang đo Cảm giác Có Ý nghĩa Tổng quát (GMS), một công cụ gồm năm mục nhằm nắm bắt cảm giác quan trọng và được ghi nhận thiết yếu này trong đời sống xã hội hằng ngày.

Nhiều thập kỷ sau, nhà tâm lý lâm sàng Gordon L. Flett cùng các cộng sự tại Đại học York ở Toronto đã mở rộng khung lý thuyết này bằng cách xác định một hiện tượng liên quan nhưng khác biệt: cảm giác chống có ý nghĩa. Được công bố năm 2022 trên Journal of Psychoeducational Assessment, Thang đo Chống Cảm giác Có Ý nghĩa (AMS) được tạo ra để đo lường trải nghiệm cụ thể, gây khổ tâm khi cảm thấy vô nghĩa, vô hình hoặc bị gạt bỏ bởi người khác. Thay vì chỉ trung tính hoặc ít được chú ý tích cực, những người trải qua cảm giác chống có ý nghĩa thường cảm thấy tiếng nói của mình không được tính, rằng họ sẽ không bao giờ quan trọng với một số người nhất định, hoặc rằng họ liên tục bị bỏ quên.

Một phát hiện cốt lõi trong hướng nghiên cứu này là cảm giác có ý nghĩa và cảm giác vô nghĩa không chỉ là hai đầu đối lập của cùng một thang liên tục. Dù GMS và AMS có tương quan vừa phải, chúng phản ánh những thực tại tâm lý khác nhau. Một người có thể cảm thấy mình thực sự quan trọng với bạn đời hoặc bạn thân, nhưng vẫn mang cảm giác sắc bén, dai dẳng rằng bị phớt lờ hoặc loại trừ trong các môi trường xã hội hoặc nghề nghiệp rộng hơn. Quan trọng là, cảm thấy mình không có ý nghĩa không phải là khuyết điểm cá nhân hay lỗi tính cách; nó thường là phản ứng dễ hiểu, bắt nguồn từ những trải nghiệm quan hệ trong quá khứ hoặc hiện tại về sự bỏ bê, gạt bỏ hay phủ nhận.

Các nghiên cứu thực nghiệm trên cả thanh thiếu niên và người trưởng thành cho thấy hai khía cạnh này ảnh hưởng mạnh mẽ đến sức khỏe tâm thần và các mối quan hệ như thế nào. Điểm cảm giác có ý nghĩa cao luôn gắn với mức độ hài lòng cuộc sống lớn hơn, lòng tự trọng bền vững và sự gắn bó liên cá nhân an toàn. Ngược lại, điểm chống cảm giác có ý nghĩa cao đặc biệt dự báo mức độ cô đơn, lo âu xã hội, nhu cầu được trấn an mãnh liệt và triệu chứng trầm cảm tăng lên theo thời gian, vượt trên mức đau khổ trước đó. Cảm giác vô hình tạo ra một tổn thương cảm xúc đặc thù, có thể định hình cách một người xử lý các tương tác xã hội một cách an toàn hay không.

Để có điểm tham chiếu hữu ích cho kết quả của bạn, điểm số được hiển thị cùng các mốc so sánh lấy từ các mẫu thực nghiệm đã công bố, bao gồm nhóm sinh viên đại học do Flett và các cộng sự đánh giá. Những mốc này là các ước lượng tham chiếu đã được chuẩn hóa lại nhằm giúp bạn diễn giải hồ sơ của mình so với mức trung bình của các nghiên cứu đã công bố. Chúng không phải là phân vị toàn dân hay ngưỡng lâm sàng dứt khoát, mà là một nền hình ảnh mang tính thông tin hỗ trợ việc suy ngẫm cá nhân.

Bài đánh giá này chỉ nhằm mục đích giáo dục và tự khám phá bản thân. Nó dựa trên Thang đo Cảm giác Có Ý nghĩa Tổng quát (Marcus & Rosenberg, 1987) và Thang đo Chống Cảm giác Có Ý nghĩa (Flett và cộng sự, 2022), nhưng không liên kết với các tác giả gốc hay các cơ sở học thuật của họ. Trắc nghiệm này không đưa ra lời khuyên tâm lý hay chẩn đoán y khoa. Nếu cảm giác vô nghĩa, cô đơn hoặc đau khổ kéo dài hay quá sức, chúng tôi khuyến khích bạn trao đổi với chuyên gia sức khỏe tâm thần có chuyên môn hoặc liên hệ các dịch vụ hỗ trợ tại địa phương.

Tài liệu tham khảo

• Flett, G. L., Nepon, T., Goldberg, J. O., Rose, A. L., Atkey, S. K., & Zaki-Azat, J. (2021). Thang đo Chống Cảm giác Có Ý nghĩa: Phát triển, đặc tính đo lường tâm lý và mối liên hệ với các thước đo hạnh phúc và đau khổ ở thanh thiếu niên và người trưởng thành mới nổi. Journal of Psychoeducational Assessment, 40(1), 37-59.

Câu hỏi thường gặp

Làm bài kiểm tra